བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི“ལོ་ལྔ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པའི”རིང་གི་རྒྱལ་དམངས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་འཆར་འགོད་རྩ་གནད། ༤

མ་འཇོག་བྱེད་མཁན་མི་འདྲ་བ་དང་འཚམ་པའི་སྣ་མང་བུན་ལོར་སྣ་རིགས་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་འབྲིང་ཆུང་མ་རྐང་ནང་བཤུག་མ་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་དངུལ་བསྡུ་རྒྱུག་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ལས་ཁུངས་མ་འཇོག་མཁན་དང་སྒེར་སློང་ཁྲོམ་ར་འཛུགས་སྐྱོང་ཤུགས་ཆེ་བྱ་རྒྱུ། འགན་བཅོལ་ཞབས་ཞུའི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་དམིགས་བསལ་དགོས་མཁོ་སྐོང་ཐུབ་པའི་འགན་བཅོལ་ཐོན་རྫས་གསར་སྤེལ་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ། བོད་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་དོ་དམ་བྱ་ཐབས་དང་གཅིག་པུར་ཞིབ་དཔྱད་བྱ་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བའི་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། བོད་དུ་ཡོད་པའི་དངུལ་རྩའི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་བོད་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་ཐད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་བཞི་པ། ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་མགྱོགས་པོ་གཏོང་རྒྱུ།

ཚོང་དོན་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་འཚམ་པའི་འཐུས་ཚང་ནུས་ཆེ་ཤར་གཏོང་དང་། མཐུན་སྦྱོར་ཚང་སྒྲིག འབྱུང་འཕྲོད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་དེང་རབས་ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་ཞབས་ཞུའི་མ་ལག་འཛུགས་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཚོང་ལས་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་ཁྱབ་བཀོད་ལེགས་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དེང་རབས་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་དང་སྤེལ་གཏོང་ལྟེ་གནས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཐོག་འཛུགས་སྐྲུན་དང་བསྒྱུར་བཀོད་བྱས་ཐོག ལྷ་སའི་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་བ་དང་། གཞིས་རྩེ་དང་། ཆབ་མདོ། ནག་ཆུ་བཅས་ཀྱི་ཁུལ་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་བཙུགས་ཏེ་འབོར་ཆེན་ཚོང་ཟོག་ཁུལ་ཁོངས་བརྒལ་ནས་གྲོང་སྦྲེལ་སྤེལ་གཏོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྤེལ་གཏོང་དེ་ཚོང་དོན་ཞབས་ཞུའི་དྲ་ཚིགས་དང་ཡུལ་མིའི་སྡོད་གནས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱ་རྒྱུ། དེང་རབས་ཀྱི་ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་དེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ཡོངས་ཁྱབ་གང་མགྱོགས་བྱས་ཏེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དེང་རབས་ཁོར་རྒྱུག་དྲ་རྒྱ་དང་། གྲོང་སྡེའི་ཚོང་ར། ཞིང་དུད་ཚོང་ཁང་བཅས་འཛུགས་རྒྱུ་དང“ཞིང་ཁྲོམ་ཐད་འབྲེལ”བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྒྱུན་མཁོའི་འཛད་སྤྱོད་དངོས་ཟོག་དང་ཞིང་སྤྱོད་རྒྱུ་ཆ་སྤེལ་གཏོང་ལྟེ་གནས་འཛུགས་རྒྱུ། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་སྒོ་དབྱེ་འགྲུལ་ལམ་གལ་ཆེན་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་ཟོག་གསོག་ཉར་དང་སྤེལ་གཏོང་བྱེད་ནུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཕྱིར་གཏོང་ནང་འདྲེན་གྱི་ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ། ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་ཞབས་ཞུའི་གཙོ་རྐང་སྐྱོང་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཐོག རིགས་འབྲེལ་ཁེ་ལས་དང་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་འཁོར་རྒྱུག་ཁེ་ལས་ཆེ་རིགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་བཀར་འཇུག་ཁེ་ལས་དེ་དེང་རབས་ཟོག་འགྲེམས་ཁེ་ལས་ལ་ཕྱོགས་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་གི་ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག་ཁེ་ལས་ཆེ་རིགས་ཀྱིས་བོད་དུ་མ་འཇོག་བྱས་ཏེ་བྱ་གཞག་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ། ཕྱོགས་གསུམ་པའི་ཟོག་འགྲེམས་དང་། གྲང་ཕྲེང་ཟོག་འགྲེམས། ཐན་ཉུང་ཟོག་འགྲེམས། བློ་རིག་ཟོག་འགྲེམས་བཅས་གོང་འཕེལ་ཤུགས་ཆེ་གཏོང་རྒྱུ། གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་གོང་འཕེལ་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་ཆེད་ལས་ཁྲོམ་རས་དྲ་ཐོག་ཉོ་ཚོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ། ཁྲོམ་རར་ལྟ་སྡོམ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ཁྲོམ་རའི་སྒྲིག་ལམ་ཚད་ལྡན་བཟོ་རྒྱུ།

ས་བཅད་ལྔ་པ། གསར་དར་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་འཛུགས་སྐྱོང་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་བསྒྱུར་བཅོས་ལས་བྱུང་བའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་གསར་པ་དང་དུས་ཁག་གསར་པའི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་གྱིས་སྐྱེ་སྲིང་བྱས་པའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་ཁུལ་ཁོངས་གསར་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཞབས་ཞུའི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྱོང་དང་། རྣམ་གྲངས་བློ་འདྲི། མཉམ་འབྲེལ་དྲ་རྒྱའི་དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་གསར་དར་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་ཤུགས་ཆེ་གཏོང་རྒྱུ། མ་འཇོག་དང་། བློ་འདྲི། ཚོད་སྐོར། རྩིས་གཉེར། ཇུས་འགོད། བརྡ་ཁྱབ་སོགས་ཚོང་དོན་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་ཧུར་ཐག་བཏང་ནས་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་འདུས་གྲུབ་ཞབས་ཞུ་དང་། མཉམ་འབྲེལ་དྲ་རྒྱའི་འཕར་ཐང་ཞབས་ཞུ། ཆ་འཕྲིན་བདེ་འཇགས་ཞབས་ཞུ། གྲངས་འཛིན་ནང་དོན་གྱི་ཞབས་ཞུ་སོགས་མཐོ་རྩལ་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་གང་མགྱོགས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་དེ་ཆེད་ལས་ཅན་དང་རིན་ཐང་ཕྲེང་འབྲེལ་ལེགས་གྲས་སུ་རྒྱ་སྐྱེད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པ། ཁྱད་ལྡན་ལེགས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཐོན་ལས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲགས་རྟགས་གཏོད་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྡེ་གླིང་གི་ཐོན་ལས་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཐོན་ལས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་དང་རིམ་སྤོར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་སྤུས་ཚད་དང་འགྲན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། སྤུས་ཚད་ཀྱི་གྲགས་རྟགས་གཏོད་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་རྒྱུ།

ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཚད་གཞི་གང་མགྱོགས་བཟོས་ནས་སྔོན་ཐོན་གྱི་ཚད་གཞི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་མ་ལག་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ལྟ་སྡོམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་སྤུས་ཚད་ཀྱི་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱིས་སྔོན་ཐོན་སྤུས་ཚད་དོ་དམ་བྱ་ཐབས་སྤྱོད་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་མ་བཏང་ནས་སྤུས་ཚད་ཚད་འཛིན་དཔྱད་འདེམས་བྱས་ཏེ་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཡག་ཏུ་ཤུགས་ཆེ་གཏོང་རྒྱུ། གྲགས་རྟགས་གོང་འཕེལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ“མི་ཡུལ་གྱི་གནས་མཆོག”དང་། “བོད་ཀྱི་ཆུ་བཟང” “སྔོ་ལྗང་གི་བོད་ལྗོངས”“ས་གཙང་འབྱུང་འཕྲོད”སོགས་མིང་བྱང་གི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲགས་རྟགས་འཛུགས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཅིང་། གྲགས་རྟགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་གདེང་འཇོག་བྱས་ཏེ་ཁེ་ལས་ཁྲིད་སྟོན་གྱིས་གྲགས་རྟགས་ལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་ནང་དུ་བག་ཆགས་ཟབ་པའི“བོད”ཅེས་ཡིག་འགོར་འཁོད་པའི་གྲགས་རྟགས་ཁག་གཅིག་གཏོད་རྒྱུ། ས་མཐོའི་ཁྱད་ལྡན་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐོན་རྫས་སྙན་ཞུ་འབུལ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་ལམ་ལུགས་ནན་པོ་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། འབྱུང་འཕྲོད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ཐན་ཉུང་ནུས་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་བླང་བྱ་དང་མཐུན་པའི་འབྱུང་ཁམས་བཟང་པོའི་ཐོན་རྫས་ཐད་ལ་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཐོན་སའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དཔྱད་བསྡུར་ལས་དོན་སྤེལ་རྒྱུ། ཁྱད་ལྡན་དགེ་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཐོན་རྫས་ཧྲིལ་པོ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་འོས་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་སྣ་མང་སྨྱན་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་གྲགས་རྟགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཐོག ཐོན་རྫས་གང་མང་ཞིག་ལྗོངས་ཕྱིའི་ཁྲོམ་རར་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། ཐོན་ལས་རུབ་འདུས་ཐོག་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།

སྡེ་གླིང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྱུར་དང་། ནོར་ཁྲལ་དང་ས་ཆ་སོགས་ཀྱི་རོགས་རམ་སྲིད་ཇུས་ཚད་ལྡན་བཟོ་བ། གཙོ་ཁྲིད་ཐོན་ལས་འབུར་དུ་ཐོན་ཞིང་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ནུས་ཐོན་སྡེ་གླིང་ཁག་གཅིག་འཛུགས་སྤེལ་དང་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཐོན་ལས་རུབ་འདུས་ཐོག་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཞབས་ཞུ་རྩེ་གྲ་དང་། ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ། ལས་གཏོད་ལེགས་པོ་བཅས་བྱེད་ས་ཞིག་གཏོད་རྒྱུ། ལྷ་སའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ་གྱི་བྱེད་ནུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་སྟག་རྩེའི་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང་དང་། ལྷ་སའི་མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ། བོད་ལྗོངས་མཁའ་ཚུགས་ཁུལ་གསར། གཞིས་རྩེའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ། ཆབ་མདོའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ། ལྷོ་ཁའི་ཐོན་གྲོང་གཞི་གཅིག་དཔེ་སྟོན་ས་ཚིགས་བཅས་གང་མགྱོགས་བཙུགས་ནས་སྡེ་གླིང་གི་ཐོན་ལས་རིན་ཐང་དང་འགྲན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ག་སྦྱར་རོགས་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཞིང་ཆེན(ལྗོངས)དང་ཐོན་ལས་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཐོན་ལས་མཉམ་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ཧུར་ཐག་བཙུགས་ནས་འཕུར་བརྒལ་དཔལ་འབྱོར་འཚོལ་ཞིབ་དང་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་གོར་མོའི་བོད་མཚོ་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང་ཡག་པོ་གཉེར་རྒྱུ། གསར་སྤེལ་ཁུལ་དང་ཐོན་ལས་སྡེ་གླིང་སོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱེད་ནུས་ཐོན་ཁུལ་དུ་ཕྱོགས་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་སྡེ་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དང་། གྲོང་སྲིད་སྒྲིག་བཀོད། སྡེ་གླིང་གི་ལེ་ལག་ཚང་བའི་སྒྲིག་བཀོད་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཐོན་ལས་རུབ་འདུས་ཁུལ་དང་ཡུལ་མིའི་སྡེ་ཁུལ་གྱི་བྱེད་ནུས་ཁག་དབྱེ་མ་བྱས་པར་ཐོན་གྲོང་མཉམ་འདྲེས་ཀྱིས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེ་ཚན་དྲུག་པ། གྲུབ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་དང་སྐུལ་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ།

གོང་འཕེལ་གྱི་སྤྱི་ཡོངས་རང་བཞིན་དང་། རྒྱུད་ཁོངས་རང་བཞིན། མཉམ་སྒྲུབ་རང་བཞིན་བཅས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་ཁྱབ་བཀོད་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་གྲུབ་ཆ། དཔལ་ཡོན་གཉིས་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་བཅས་གཅིག་གྱུར་ལེགས་སྒྱུར་བྱ་རྒྱུ་དང་། མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ཁྲོད་གོང་འཕེལ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཁུལ་ཁོངས་སྐྱོ་རིགས་ལེགས་གཏོང་དང་ཆད་སྐྱོན་གསབ་སེལ་བྱེད་པའི་ཁྲོད་གོང་འཕེལ་གྱི་སྙུགས་ཤེད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་མཉམ་འགུལ་དང་། མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་སྤེལ། མཉམ་འདྲེས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་གང་མགྱོགས་ཆགས་པ་བྱ་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་བཞི་པ། ཁུལ་ཁོངས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བཟོ་རྒྱུ།

ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དོ་མཉམ་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུ་དང་ལེགས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཁུལ་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་སྔོན་ལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་བོད་དབུས་རྒྱུད་དང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། བོད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུད་དང་། བྱང་རྒྱུད། ནུབ་རྒྱུད་བཅས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གཙོ་རྐང་བྱེད་ནུས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཀྱི་མཉམ་སྦྲེལ་སྤེལ་རེས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕར་སྣེ་དང་། འཕར་གཞི། འཕར་ཁུལ་བཅས་སྐྱོང་སྤེལ་གང་མགྱོགས་བྱ་རྒྱུ། ལྟེ་བས་སྣེ་ཁྲིད་དང་། ཁུལ་ཁོངས་མཉམ་འགུལ། རྩེར་སོན་གྱིས་འདེགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ཁུལ་ཁོངས་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་གཏོད་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། བོད་ཀྱི་དབུས་རྒྱུད་དང་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ།

བོད་དབུས་རྒྱུད་དང་ལྷོ་རྒྱུད་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་གསར་གཏོད་དང་། ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་དབྱེ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་གསེབ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད། ཁྲོམ་ར་སྐྱོང་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་སྔོན་གྲས་སུ་སླེབས་ཐུབ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་ཡུལ་སྐོར་དང་། དངུལ་རྩ། ཚོང་དོན། ཟོག་འགྲེམས། དེང་རབས་ཞིང་འབྲོག་ལས། འབྱུང་འཕྲོད་བཟའ(འཐུང)བཅའ་སོགས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གང་མགྱོགས་གཏོང་རྒྱུ། ལྷ་ས་དང་ལྷོ་ཁ་གཞི་གཅིག་ཏུ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མཉམ་འབྲེལ་མཉམ་སྤེལ་ཐུབ་པ་དང་ཐོན་ལས་གཅིག་སྡུད་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ལྷ་ས་རྒྱ་སྟོབས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ལྷ་ས་འདི་ཉིད་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་ཁྱབ་འགྱེད་བྱེད་པར་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱ་རྒྱུ། གོང་འཕེལ་གང་མགྱོགས་དང་ཐོག་མར་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་རིག་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་དང་། བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཐོ་གཞི་ཞིག “རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག”སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་དང་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་སྒོ་མོ་རྒྱ་ཆེ་འབྱེད་པའི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར། ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་དངུལ་རྩའི་ཚོང་དོན་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་བཅས་སུ་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། ལྷོ་ཁར་བོད་ཀྱི་དབུས་རྒྱུད་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུའི་རྟེན་གཞི་དང་ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཐོན་ཁུལ་གལ་ཆེན་བསྐྲུན་རྒྱུ། བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་དང་། རྒྱལ་རྩེ། ལྷ་རྩེ། གཙོ་གནད་འགག་སྒོ་བཅས་འདེགས་སྐྱོར་དུ་བྱས་པའི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དབུས་རྒྱུད་དང་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དར་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། གཞིས་རྩེར་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྲགས་ཅན་སྐྲུན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་སྒོ་མོ་ཕྱེ་བའི་མདུན་ས་དང་གལ་ཆེའི་ལྟེ་གནས་དང་། ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་གཙོ་ཁུལ། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་རྟེན་གཞི་བཅས་སུ་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་དང་། སྨན་གླིང་། སྤོ་མེས་བཅས་ཀྱིས་འདེགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་མྱང་ཆུ་གཙང་པོའི་དབུས་རྒྱུད་དང་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དར་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་ཉིང་ཁྲིར་རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྱུང་ཁམས་ཡུལ་སྐོར་ཁུལ་དང་གལ་ཆེའི་ནགས་གླིང་ཤིང་འབྲས་ལས་རིགས་དང་། བོད་སྨན་ལས་རིགས། ལས་ཞོར་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་ལས་རིགས་བཅས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། བོད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུད་དང་། བྱང་རྒྱུད། ནུབ་རྒྱུད་བཅས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།

བོད་ཀྱི་ཤར་རྒྱུད་དང་། བྱང་རྒྱུད། ནུབ་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་གང་མགྱོགས་བྱས་ཏེ་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། ས་གཤིས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཐོན་ཁུངས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་གསར་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ། བོད་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི“གཙང་པོ་གསུམ”རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དར་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཁམས་པའི་ཁྱད་ལྡན་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་ངང་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། མདོག་ལྡན་ལྕགས་རིགས་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་གསར་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཆུ་གློག་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཆབ་མདོར“ནུབ་གློག་ཤར་ཁྲིད”ཀྱི་རྒྱུན་མཐུད་རྟེན་གཞི་དང་། སི་ཁྲོན་དང་ཁྲུང་ཆིང་གཉིས་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁུལ་བསྐྲུན་རྒྱུ། བོད་བྱང་ཐང་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། འབྲོག་ལས་དེང་རབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཕྱུགས་ཟོག་ཐོན་རྫས་ཕྲ་བའི་བཟོ་སྣོན་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། ཁྱད་ལྡན་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་དང་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ནག་ཆུར་ས་མཐོའི་སྣོད་བཅུད་ཕྱུགས་ལས་རྟེན་གཞི་དང་བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་རིག་གནས་སྣོད་བཅུད་ཡུལ་སྐོར་ཁུལ་བསྐྲུན་རྒྱུ། བོད་ནུབ་ཁུལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ལུག་དང་ཁུལ་ལྡན་ར་སོགས་ལེགས་སྟོབས་ཆེ་བའི་གསོ་སྤེལ་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་དང་། སྤུ་ཧྲེང་དང་རྩྭ་མདའ་ཡིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་མོ་འབྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། རང་བྱུང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ཁུངས་གང་མགྱོགས་གསར་སྤེལ་བཅས་བྱས་ཏེ་མངའ་རིས་སུ་གངས་ཏི་སིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་ལས་ཁུལ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་དེ་བཞིན་གནས་རི་ལྷ་མཚོ་དང་གུ་གེའི་ཤུལ་བཞག་གནས་མཇལ་ཡུལ་སྐོར་བགྲོད་ལམ་ཡག་ཤོས་བསྐྲུན་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། མཐའ་མཚམས་དང་མཐོ་གྲང་ས་ཁུལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་རོཌ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱ་རྒྱུ།

འགྲིམ་འགྲུལ་དང་། ནུས་རྒྱུ། ཆུ་བེད། འཕྲིན་གཏོང་སོགས་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་སུ་གང་མགྱོགས་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སློབ་གསོ་དང་། རིག་གནས། འཕྲོད་བསྟེན། ལས་ཞུགས། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་སོགས་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ནས་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་དང་མཐོ་གྲང་ས་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་དངོས་འབྲེལ་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། མཐའ་མཚམས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་མཐའ་དར་དམངས་ཕྱུག་གི་བྱ་སྤྱོད་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ནས་མི་འབོར་ཅུང་ཉུང་བའི་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུར་རོགས་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་དང་། མཐའ་མཚམས་ཚོང་དོན། མཐའ་མིའི་ཚོང་འབྲེལ་སོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ། མཐའ་མིའི་ཁ་གསབ་རོགས་དངུལ་སྤྲོད་ལམ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཤང་དང་གྲོང་ཚོར་གཞིས་ཆགས་ནས་བྱ་གཞག་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་མི་འབོར་གཏན་འཇགས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ། ནག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་དང་། སེང་གེ་ཁ་འབབ་གྲོང་རྡལ། མཐོ་གྲང་རྫོང་གྲོང་བཅས་ཀྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དང་། མཐོ་གྲང་ས་ཁུལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཐོག མང་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་བློར་བརྩི་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་དང་། གནས་སྤོས་ལས་ཞུགས་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ། མཐོ་གྲང་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མིར་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་པའི་ས་ཁུལ་དུ་གཞིས་ཆགས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་བྱ་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་ལྔ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུ།

གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཅན་དང་གྲོང་གསེབ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱས་ཏེ“ལྟེ་བ་གཅིག་དང་། འདེགས་སྐྱོར་དྲུག གྲོང་རྡལ་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་འགའ་ཞིག”བཅས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཁྱབ་བཀོད་གཞིར་བཟུང་། གོང་འཕེལ་གྱི་འཆར་འགོད་དེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་དེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་རྒྱུ། སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་དེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག་ཐོན་ལས་མཉམ་འགུལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ། བཟོ་ཞིང་གཉིས་ཀར་ཕན་པ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་མཐུན་སྦྱོར་བཅས་ཡོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱབ་བཀོད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ།

གནས་དང་། མདའ། ངོས་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་པའི་གསར་སྤེལ་བྱ་ཐབས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དང་། ས་ཁོངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་མཐུན་རྐྱེན་དང་ཁོར་ཡུག་གི་ཐེག་ནུས་རྨང་གཞིར་བྱེད་པ། མི་འབོར་དང་ཐོན་ཁུངས་སོགས་ཀྱི་གཙོ་རྒྱུ་དེ་གཙོ་གནད་གསར་སྤེལ་ཁུལ་ཁོངས་སུ་འོས་འཚམ་གཅིག་སྡུད་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ནས“སྐོར་གཅིག་དང་། ཁུལ་གཉིས། གནས་གསུམ། རྒྱུད་གཉིས”བཅས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་བསྐྲུན་རྒྱུ། ལྷ་ས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁྱབ་འགྱེད་སྐུལ་ཁྲིད་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། ས་གནས(གྲོང་ཁྱེར)གནས་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་དང་རྫོང་གྲོང་ཆེ་གྲས་གཞན་དག་འཛུགས་སྐྲུན་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་རུབ་འདུས་ཀྱི་ཁྱབ་བཀོད་ལུགས་མཐུན་བཟོས་ཏེ་ལྷ་ས་ལྟེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་གནས(གྲོང་ཁྱེར)གནས་སའི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གཞན་དག་གིས་ལྟེ་འཁོར་བྱེད་པ། ལྟེ་བའི་རྫོང་གྲོང་གིས་འདེགས་གནས་བྱེད་པ། མཐའ་མཚམས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱིས་ཁྱད་ཆོས་བྱས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་དྲ་བ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱས་ཐོག་གྲུབ་ཆ་ལུགས་མཐུན་དང་། གོ་རིམ་ལྡན་པ། ཁྱབ་འགྱེད་ནུས་ཆེ། ནུས་པ་གསབ་རེས་བཅས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཞིག་བསྐྲུན་རྒྱུ། ནག་ཆུ་དང་མངའ་རིས་ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་རྩེ་དང་། སྟེང་ཆེན། ལྷ་རྩེ། སྨར་ཁམས། སྟག་རྩེ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་རྫོང་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར(ཆུས)སུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། ཆ་རྐྱེན་ཚང་བའི་ཤང་རྣམས་གྲོང་རྡལ་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུའི་ཚོད་ལྟར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནས་ཁྱད་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་སྐྲུན་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ཆེད་སྒྲོམ་16པ། ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་གཙོ་གནད་རུབ་འདུས་ཁུལ། 

01 ལྷ་སའི་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ།

འབྱུང་འཕྲོད་བདེ་ཐང་གི་ཐོན་ལས་དང་། སྨན་རྫས་ཐོན་ལས། གློག་རྡུལ་ཆ་འཕྲིན་སོགས་མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ། རྣམ་གསར་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་འཛུགས་རྒྱུ།

02 ལྷ་སའི་མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ།

མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་ཐོན་ལས་དང་འཐབ་ཇུས་རང་བཞིན་གྱི་གསར་དར་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

03 གོར་མོའི་བོད་མཚོ་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང།

དགེ་སྟོབས་ཆེ་བའི་གཏེར་རྫས་ཐོན་ཁུངས་བཙོ་སྦྱངས་དང་ཞིབ་བཟོའི་ཐོན་ལས་འཁོར་འབྲེལ་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྒྱུན་འཁོར་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

04 སྟག་རྩེའི་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང་།

ས་གཙང་འབྱུང་འཕྲོད་ཐོན་ལས་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས། ནུས་རྒྱུ་གསར་པ། དེ་བཞིན་སྨན་རྫས་སོགས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། བོད་ལྗོངས(ལྷ་ས)ཚན་རྩལ་ཁེ་ལས་ཀྱི་གསོ་ཆས་ཁུལ་བསྐྲུན་རྒྱུ།

05 བོད་ལྗོངས་མཁའ་ཚུགས་ཁུལ་གསར།

མཁའ་ཐོག་འགྲུལ་སྐྱེལ་དང་། ཟོག་འདྲེན། ཟོག་འགྲེམས། ཡུལ་སྐོར། རིག་གནས། ས་གཙང་སོགས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་གཙོ་གནད་མཁའ་འགྲུལ་ལྟེ་གནས་དང་། དེང་རབས་ཟོག་འགྲེམས། དེང་རབས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ཁུལ་གཏོད་རྒྱུ།

06 གཞིས་རྩེའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ།

“ཁུལ་གཅིག་གླིང་མང”གཏོད་རྒྱུ་སྟེ། གཞིས་རྩེའི་ཟོག་འགྲེམས་གླིང་དང་། བཟོ་ལས་གླིང་། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན་གླིང་། མི་རིགས་སྨན་རྫས་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན་གླིང་། ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན་གླིང་། ཕྱོགས་བསྡུས་སྒོ་ཁྲལ་མེད་ཁུལ་བཅས་བསྐྲུན་རྒྱུ།

07 ཆབ་མདོའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ།

སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་དང་། བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དང་སྨན་རྫས་ལས་རིགས། ནུས་རྒྱུ་གསར་པ། དེང་རབས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་བཅས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

08 ལྷོ་ཁའི་ཡར་ཀླུང་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང་།

ནུས་རྒྱུ་དང་། གཏེར་ཁ། ཨར་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆ། ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན། མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་སོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

09 ནག་ཆུའི་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས།

ཟོག་འགྲེམས་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་བོད་བྱང་ཐང་གི་ཟོག་འགྲེམས་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།

10 ཉིང་ཁྲིའི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་ཁུལ།

སྐྱེ་དངོས་སྨན་རྫས་དང་ནགས་འོག་ཐོན་ཁུངས་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན་སོགས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཁྱབ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ། སྐྱེ་དངོས་ཚན་རྩལ་ཐོན་ལས་ཁུལ་བསྐྲུན་རྒྱུ།

11 སྟོད་ལུང་བཟོ་ལས་སྡེ་གླིང་།

བཀར་འཇུག་ཟོག་འགྲེམས་དང་། ཨར་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆ། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས། འབྱུང་འཕྲོད་བཟའ་བཅའ(བཏུང་བྱ)བཟོ་སྣོན་བཅས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

12 ཆུ་ཤུར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བཟོ་ལས་སྡེ་གླེང་།

ཨར་སྐྲུན་རྒྱུ་ཆ་དང་། མི་རིགས་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས། ཞིང་ཞོར་ཐོན་རྫས་བཟོ་སྣོན། བོད་སྨན་ཐོན་ལས། བསྐྱར་སྤྱོད་ཐོན་ཁུངས་སོགས་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ཆེད་སྒྲོམ17པ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཅན་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ཁྱབ་བཀོད་དང་རྣམ་གསར་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཅན་གྱི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁུལ། 

 01 སྐོར་གཅིག

ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ལྟེ་བ་བྱས་ཤིང་། སྣེ་གདོང་ཆུས་རྩེད་ཐང་གྲོང་རྡལ་གྱིས་གལ་ཆེའི་འདེགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དེ་མིན་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་གྲུབ་ཁོངས་སུ་བྱེད་པ། ལྷ་ས་ནས་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་དང་ལྷ་ས་ནས་རྩེད་ཐང་བར་མདའ་གཉིས་བྱེད་པའི་ལྷ་ས་ནས་རྩེད་ཐང་བར་གྱི་གྲོང་སྐོར།

02 ཁུལ་གཉིས།

ནུབ་ཁུལ་ཏེ། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱིས་ལྟེ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཆུ་ཤར་གྲོང་རྡལ་དང་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་རྡལ་གྱིས་གལ་ཆེའི་སྦྲེལ་ཚིགས་བྱེད་པ། དེ་མིན་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་གྲུབ་ཁོངས་སུ་བྱེད་པ། ལྷ་གཞིས་ལྕགས་ལམ་དང་རྒྱལ་ལམ318དང་རྒྱལ་ལམ562ཀྱིས་ལྟེ་བའི་ལམ་ཐིག་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དབུས་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཡིན། ཤར་ཁུལ་ཏེ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀྱིས་ཁུལ་ཁོངས་ཀྱི་ལྟེ་བ་བྱེད་པ་དང་། སྤོ་མེས་རྫོང་ཁྲབ་རྨོག་གྲོང་རྡལ་གྱིས་གལ་ཆེའི་སྦྲེལ་ཚིགས་བྱེད་པ། དེ་མིན་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་གྲུབ་ཁོངས་སུ་བྱེད་པ། རྒྱལ་ལམ་318ཀྱིས་ལྟེ་བའི་ལམ་ཐིག་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཉང་ཆུ་གཙང་པོའི་དབུས་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཡིན།

03 གནས་གསུམ།

བོད་ཤར་རྒྱུད་དེ། ཁ་རུབ་ཁུལ་ཁོངས་ལྟེ་བའི་གནས་བབ་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ནས་བོད་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་མོ་གཙོ་ཆེ་དང་། ལྷོ་ནུབ་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ། ཁྲེན་ཏུའུ་དང་ཁྲུང་ཆིང་དང་མཉམ་འདྲེས་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ། བོད་བྱང་རྒྱུད་དེ། ནག་ཆུ་རྫོང་ནག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ལྟེ་བའི་གནས་བབ་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ནས་འགྲིམ་འགྲུལ་སྟབས་བདེ་དང་། འབྲོག་ལས་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ། ནུབ་བྱང་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ། བོད་ནུབ་རྒྱུད་དེ། སྒར་རྫོང་སེང་གེ་ཁ་འབབ་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་ལྟེ་བའི་གནས་བབ་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ནས་མངའ་ཁོངས་དང་མཐའ་མཚམས་བརྟན་སྲུང་གི་འཐབ་ཇུས་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ།

04 ལམ་རྒྱུད་གཉིས།

མཐའ་མཚམས་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཤང་གྲོང་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་ཆེའི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས།

05 རྣམ་གསར་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁུལ།

རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁུལ། བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་དང་། སྣེ་གདོང་ཆུས་རྩེད་ཐང་གྲོང་རྡལ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་བྲག་ཡིབ་གྲོང་རྡལ། ཆུ་ཤུར་རྫོང་བཅས་ཡིན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁུལ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྟག་རྩེ་རྫོང་། སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་། སྒར་རྫོང་། ཁ་རུབ་ཆུས་ཁྲེང་ཀོན་གྲོང་རྡལ། དཔལ་མགོན་རྫོང་། སྨར་ཁམས་རྫོང་། ནག་ཆུ་རྫོང་། རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་རྡལ། ས་སྐྱ་རྫོང་ས་སྐྱ་གྲོང་རྡལ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀླུ་ནང་གྲོང་རྡལ། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་རྒྱ་མ་ཤང་། སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་བར་ག་ཤང་། མཚོ་སྣ་རྫོང་སླད་མོན་པ་མི་རིགས་ཤང་བཅས་ཡིན།

06 ཁྱད་ལྡན་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཆུང་གྲས་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཁུལ།

འདམ་གཞུང་རྫོང་ཡངས་པ་ཅན་དང་། མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་རྒྱ་མ་ཤང་། སྙེ་མོ་རྫོང་ཐོན་པ་ཤང་། བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་རྒྱ་མཚོ་གཞུང་ཤང་། རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་རྡལ། སྐྱིད་རོང་རྫོང་སྐྱིད་རོང་གྲོང་རྡལ། ས་སྐྱ་རྫོང་དགེ་སྡིངས་གྲོང་རྡལ། མཚོ་སྣ་རྫོང་སླད་མོན་པ་མི་རིགས་ཤང་། གོང་དཀར་རྫོང་ལྕེ་བདེ་ཞོལ་གྲོང་རྡལ། གྲ་ནང་རྫོང་བསམ་ཡས་གྲོང་རྡལ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་ཀླུ་ནང་གྲོང་རྡལ། རྫ་ཡུལ་རྫོང་ཚ་བ་རོང་ཤང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་བྲག་ཆུ་གྲོང་རྡལ། སྨར་ཁམས་རྫོང་ཆུ་ཚན་ཁ་ཤང་། འཇོ་མདའ་རྫོང་སྐམ་ཐོག་གྲོང་རྡལ། དཔའ་ཤོད་རྫོང་ར་འོག་གྲོང་རྡལ། ཨ་མདོ་རྫོང་བྲག་སྨུག་གྲོང་རྡལ། སོག་རྫོང་རོང་པོ་གྲོང་རྡལ། སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་བར་ག་ཤང་། རུ་ཐོག་རྫོང་རྡོ་དམར་ཤང་བཅས་ཡིན། 

ཆེད་སྒྲོམ་18པ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་གཙོ་གནད།  

01 གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ།

ཁུལ་ཁོངས་རང་བཞིན་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྦྲེལ་ཚིགས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ལྟེ་བ། ལྷ་ས་དང་། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར། ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་སོགས་གཙོ་གནད་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཨ་མ་དང་། གཞུང་ལམ་ཕལ་པ། ཟུར་ལམ་སོགས་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་རྒྱུན་འཁོར་མ་ལག

02 གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་འདྲེན་འབུད།

ས་གནས(གྲོང་ཁྱེར)དང་། རྫོང་གྲོང་གི་ཆུ་འདོན་བཟོ་གྲྭ་དང་སྦུག་ལམ་དྲ་བ་བསྐྱར་སྐྲུན་རྒྱས་སྐྲུན་ལས་གྲྭ གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་ལོག་སྔོན་འགོག་དང་འཁྱིལ་ཆུ་གཤོང་རྒྱུའི་སྒྲིག་ཆས།

03 ཆུ་སྙིགས་དང་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་བྱ་རྒྱུ།

རྫོང་གྲོང་དང་ཐོན་ལས་སྡེ་གླིང་གི་ཆུ་སྙིགས་བསྡུ་རུབ་དང་གཙང་སེལ་སྒྲིག་བཀོད་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ། བྲག་ཡིབ་ཆུས་དང་། ནག་ཆུ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་གནོད་མེད་གཙང་སེལ་སྒྲིག་བཀོད་ཉམས་བཟོ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ། གཙོ་གནད་ཤང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་གནོད་མེད་གཙང་སེལ་སྒྲིག་བཀོད་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ།

04 ཤེས་རིག་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ།

གྲངས་འཛིན་ལྷ་ས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་པའི་ཆ་འཕྲིན་ལས་སྟེགས་བསྐྲུན་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དོ་དམ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡུལ་སྐོར་སོགས་བློ་རིག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་དྲ་ཆེའི་མཐུད་འཇུག་ནུས་པ་100MbPSཟིན་པ་བྱ་རྒྱུ།

ཆེད་སྒྲོམ19པ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་གཙོ་གནད། 

01 ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གློག་ཤུགས།

ཆུ་གློག་ཆུང་གྲས་དང་། “གསེར་ཉིའི”ལས་གྲྭ། ཉི་ནུས་སྤྱི་པའི་གློག་བཞུའི་ལས་གྲྭ། ཆུ་གློག་ཆུང་གྲས་ཀྱིས་འབུད་ཤིང་གི་ཚབ་བྱེད་ལས་གྲྭ་བཅས་ཡིན།

02 ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་འཐུང་ཆུ།

འཐུང་ཆུ་སྲ་བརྟན་དང་སྤུས་ཀ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུའི་ལས་གྲྭ་དང་། ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ། གཅིག་སྡུད་ཆུ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤང་གྲོང་རྡལ་གནས་སའི་ཆུའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ།

03 ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ།

སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོར་དྲ་ཆེན་འཛུགས་པའི་ལས་གྲྭ།

04 རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན།

རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་གྲོང་ཚོ་ཀུན་ཁྱབ་ལས་གྲྭ་དང་། རྫོང་རིམ་པའི་གྲངས་འཛིན་གློག་བརྙན་ཁང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཁང་བཅས་ཡིན།

05 ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གད་སྙིགས་དང་ཆུ་སྙིགས་གཙང་སེལ།

འཚོ་བའི་ཆུ་སྙིགས་གཙང་སེལ་སྒྲིག་བཀོད་དང་། འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་སྒྲིག་བཀོད། ཕྱུགས་རིགས་དང་བྱ་རིགས་གསོ་ཚགས་ཀྱི་བཙོག་སྐྱོན་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གྲྭ་བཅས་ཡིན།

06 ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་བཀོད།

གྲོང་ཚོ་རིམ་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ས་དང་། བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཡུལ།

07 གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པ་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་པའི་ལས་གྲྭ།

མ་མཐའི་འགན་སྲུང་དུད་ཚང་དང་། དབུལ་པོའི་དུད་ཚང་། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་བཅས་ཉམས་བཟོ་བྱེད་དགོས་པའི་ཁང་པ་དང་རང་བྱུང་གནོད་འཚེའི་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་པའི་ཁང་པ་སོགས་དུད་ཚང་ཁྲི15ཡི་ཁང་པ་ཉམས་བཟོ་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་དུད་ཚང་ཁྲི་48.78ཀྱི་ཁང་པ་ཨར་སྐྲུན་ཐད་ནུས་རྒྱུ་བསྲི་ཚགས་ཀྱིས་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

ས་བཅད་གཉིས་པ། གནས་སྡོད་འཚམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་བསྐྲུན་རྒྱུ།

གྲོང་ཁྱེར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར“གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་ཆེན་པོ་ལྔ”རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ལ་བརྩི་མཐོང་དང་། ས་ཁོངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་ཐོན། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་བྱས་ནས་མི་ཆོས་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་བསྐྲུན་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁུལ་ཁོངས་གསར་སྤེལ་དང་། བེད་སྤྱོད། དོ་དམ་བཅས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གསར་སྤེལ་ས་མཚམས་དབྱེ་བ་ནན་པོ་འབྱེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་ས་ཆ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གཤོངས་ཚད་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འཆར་འགོད་བཅས་བྱ་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་སྲིད་ཀྱི་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་གྲོང་སྲིད་ཀྱི་རྒྱ་ལམ་དང་། འཚོ་བའི་བཙོག་ཆུ་དང་གད་སྙིགས་གཙང་སེལ་བྱེད་པའི་སྒྲིག་བཀོད་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག་ས་འོག་སྦུག་ལམ་དྲ་བ་གང་མགྱོགས་བཟོ་བ་དང་། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ས་འོག་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྦུག་ལམ་བཟོས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་དྲོད་རླངས་མཁོ་འདོན་དང་ཆུ་འབུད་ཀྱི་ཆུ་སྐྱོན་སྔོན་འགོག་ལས་གྲྭ་བསྐྲུན་རྒྱུ། ནུས་ཁུངས་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་འགན་སྲུང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཁྱབ་བཀོད་རྣམ་པའི་ནུས་ཁུངས་བཟོ་རྒྱུ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ། སྤྱི་པའི་འགྲིམ་འགྲུལ་གོང་འཕེལ་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྤྱི་པའི་འགྲིམ་འགྲུལ་དེ་ཉེ་འཁོར་གྲོང་གསེབ་ཏུ་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་ཁུལ་རྙིང་པ་སྒྱུར་བཀོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་གྲོང་ཁུལ་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་གཤིས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སྡེ་ཁུལ་གྱི་འཚོ་བའི་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་བཀོད་པ་ལེགས་སུ་བཏང་ནས་སྡེ་ཁུལ་གྱི་དམངས་བདེ་དམངས་ཕན་ཞབས་ཞུའི་དྲ་མིག་བསྐྲུན་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཁུལ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ནས་སྤྱི་གླིང་དུ་རྩྭ་རྩེ་ཤིང་འདེབས་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དོ་དམ་དང་ཞབས་ཞུ་བྱེད་ནུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པ། གྲོང་ཁྱེར་དོ་དམ་ཆ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། གྲོང་ཁྱེར་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཐབས་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བ་དེ་བས་སྟབས་བདེ་བ་དང་། དེ་བས་སྐྱིད་སྣང་དོད་པ། དེ་བས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་བཅས་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་མི་འབོར་གྲོང་མི་ཅན་དུ་འགྱུར་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

མི་ལྟེ་བར་བྱེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ཅན་གསར་པར་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མི་འབོར་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་དུ་འདུས་སྡོད་འཚམ་པོ་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་རྒྱུ། ཐེམ་ཐོའི་ལམ་ལུགས་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་དུ་ཡུན་རིང་ལས་ཞུགས་བརྟན་པོ་དང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ནུས་ཡོད་པའི་ཞིང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་མི་འབོར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཁྱིམ་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། དབང་ཆ་འོས་འགན་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་གྲོང་མི་དང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་བྱ་རྒྱུ། གནས་སྡོད་ལག་ཁྱེར་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གཞི་རྩའི་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་རྒྱུན་སྡོད་མི་འབོར་ཡོངས་ལ་ཁེབས་ཐུབ་པ་དང་། ཞིང་འབྲོག་མི་འབོར་ལས་ཞུགས་དང་། ལས་གཏོད། སྦྱོང་བརྡར། ཞབས་ཞུ་བཅས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་སྡོད་ཁང་དང་། སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་། སྨན་བཅོས་དང་འཕྲོད་བསྟེན། བུ་ཕྲུག་གི་སློབ་གསོ་སོགས་སྤྱི་པའི་ཞབས་ཞུ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྒྱུར་སྤྲོད་མ་དངུལ་དེ་ཞིང་འབྲོག་མི་འབོར་གྲོང་མིར་འགྱུར་རྒྱུའི་འབྲེལ་མཐུད་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཆའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཞིང་འབྲོག་མི་འབོར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཞིས་ཆགས་བྱེད་རྒྱུའི་གྲངས་ཚད་ཀྱི་མཐུད་འབྲེལ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཁྱིམ་གཞིས་ཆགས་པའི་ཞིང་འབྲོག་པའི་ས་ཆ་འགན་གཙང་ལེན་དབང་དང་། ཁང་ས་སྤྱོད་དབང་། མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ཡོང་འབབ་བགོ་དབང་བཅས་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱས་ནས་དེས་ཁྲིམས་ལྟར་རང་མོས་ངང་རིན་སྒྱུར་འཚོང་བཤུག་བྱ་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་བཞི་པ། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་གྲོང་གསེབ་སྐྲུན་རྒྱུ།

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་གསར་པ་སྐྲུན་རྒྱུའི་ཆུ་ཚད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང་འགོད་པ། “བརྒྱད་འཛོམས་ཞིང་དུད”ལས་གཞི་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མིའི་འཚོ་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སུ་གང་མགྱོགས་གཏོང་རྒྱུ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་གནོད་མེད་འཐུང་ཆུ་དང་། གློག་འདོན། འཕྲིན་གཏོང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་སྣུམ་ནག་གཞུང་ལམ། ཉི་ནུས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་གློག་སྒྲོན། གྲོང་ཚོ་སྔོ་ལྗང་དང་མཛེས་བཟོ་སོགས་ཀྱི་དམངས་འཚོའི་རྣམ་གྲངས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་བཀོད་དེ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཁང་གོག་སྒྱུར་བཀོད་དང་ཨར་སྐྲུན་ནུས་རྒྱུ་བསྲི་ཚགས་བྱེད་རྒྱུར་མུ་མཐུད་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གྲོང་གསེབ་གཞི་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་ལས་སྟེགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཞིང་བཅོས་སྒྲིག་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཚོའི་སྤྱི་པའི་བར་སྟོངས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སྲོལ་རྒྱུན་གྲོང་སྡེའི་དམངས་སྤྱོད་སྡོད་ཁང་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ལྡན་པའི་གྲོང་རྡལ་དང་གྲོང་ཚོ་གྲགས་ཅན། མི་འབོར་ཉུང་བའི་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་གྲོང་སྡེ་བཅས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཐོག་གདོད་མའི་གནས་སྡོད་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་འཛུགས་པ་དང་། རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་དམངས་སྤྱོད་སྡོད་ཁང་གི་ཐོན་ཁུངས་གསར་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་ལུགས་མཐུན་བྱས་ཏེ་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་དྲུག་པ། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དང་དངོས་པོའི་དཔལ་ཡོན་མཐུན་སྦྱོར་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བྱ་རྒྱུ།

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བྱང་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་གོང་མཐོར་བཏང་སྟེ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འབྱོར་འབྲིང་སྤྱི་ཚོགས་སྐྲུན་ཐུབ་པར་ནུས་ལྡན་གྱི་བསམ་བློའི་འགན་ལེན་དང་། བསམ་པའི་འགུལ་ཤུགས། བློ་རིག་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་འདོན་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་འཛུགས་སྤེལ་དང་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ།

སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་མ་ལག་གི་སློབ་སྦྱོང་སློབ་གསོར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་། དུས་རབས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས། “བོད་སྐྱོད་པ་རྒན་གྲས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས” “ལམ་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས”བཅས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ནས་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་། མཉམ་སྡེབ་རིང་ལུགས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ཐོག འབྱོར་ཕྱུག་དང་། དམངས་གཙོ། དཔལ་ཡོན། ཞི་མཐུན། རང་མོས། འདྲ་མཉམ། དྲང་བཞག ཁྲིམས་སྐྱོང་། རྒྱལ་གཅེས། ལས་བཀུར། ཡིད་རྟོན། མཛའ་མཐུན་བཅས་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དང་ཀྲུང་གོའི་ཕུགས་འདུན་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དེ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་སློབ་གསོ་དང་དེ་བཞིན་ཁ་ཕྲལ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། ཡུལ་སྲོལ་དམངས་ཆིངས་དང་། ལས་རིགས་ཚད་ལྡན། དགོན་སྡེ་དོ་དམ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ། དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སློབ་གསོ། སློབ་གྲྭའི་སློབ་གསོ། ཁྱིམ་ཚང་སློབ་གསོ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་པ་བཅས་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་དེ་ལྗོངས་ཡོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་ཁྲིད་སྟོན་དང་། བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚད་འཛིན། ཐུན་མོང་གི་བརྩོན་ལེན་བྱེད་ས་བཅས་སུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་རྒྱུ།

མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་བྱེད་སྒོ་དང་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལྟ་ཀློག་དང་། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་སྦྱོང་། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཁྱབ་གདལ་བཅས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཧུར་ཐག་སྤེལ་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རིག་རྩལ་ཚོགས་པ་གཉེར་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དང་། གཞོན་ནུ་ལོ་ཆུང་གི་རིག་གནས་བརྩམས་བྱ་འཛུགས་སྤེལ་གང་མགྱོགས་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དང་བླངས་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་སྒོ་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་བྱས་ནས་རྒན་རྒོན་གྱི་བསམ་པའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ། དཔལ་ཡོན་གྲོང་ཁྱེར་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོ་མུ་མཐུད་སྤེལ་ཏེ་དཔལ་ཡོན་ཚན་པ་གཏོད་རྒྱུ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་གསར་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་རྩ་འཛུགས་གསར་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ། གཞི་རིམ་གྱི་དཔལ་ཡོན་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ནས་རིག་གནས་གཤམ་སྤེལ་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་རྒྱུ་དང་། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོའི་སྤེལ་སྐྱོང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ཐོག་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དུས་ཆེན་དང་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་གཞི་རིམ་གྱི་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་རྒྱུ། བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་ནས་གྲོང་ཚོ་གྲོང་རྡལ་དང་། ཁྲོམ་གཞུང་། སྡེ་ཁུལ། ཚན་པ་བཅས་ཀྱི་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གཏོད་པའི་བྱེད་སྒོའི་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་ཁག་གཅིག་འཛུགས་རྒྱུ། ཡིད་རྟོན་གྱི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་བྱེད་སྒོ་དང་ཡིད་རྟོན་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་བའི་སློབ་གསོ་བྱེད་སྒོ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ།

མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རིག་མཛོད་གསར་པ་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། དྲ་རྒྱའི་དྲང་ནུས་སྒྲོག་སྤེལ་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་བོད་འབྲེལ་གླེང་ཕྱོགས་ཐད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་སྐད་ཆ་ཤོད་དབང་དང་རང་འགུལ་དབང་ཆ་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གླེང་ཕྱོགས་ཁྲིད་སྟོན་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ། ཧུར་བརྩོན་ཡར་ཐོན་གྱི་དྲ་རྒྱའི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་མེས་རྒྱལ་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བསམ་བློའི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་འཛུགས་རྒྱུ། སྲོལ་རྒྱུན་སྨྱན་སྦྱོར་དང་གསར་དར་སྨྱན་སྦྱོར་མཉམ་འདྲེས་གོང་འཕེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། སྨྱན་སྦྱོར་གྱི་གྲངས་གཞི་ཅན་གང་མགྱོགས་བཟོ་བ། རླུང་འཕྲིན་བརྙན་འཕྲིན་དྲ་རྒྱའི་སྨྱན་སྦྱོར་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་རིག་གནས་སྒྲོག་སྤེལ་དང་གླེང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲིད་སྟོན་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེ་ཚན་བདུན་པ། མཉམ་ལས་གཉིས་ཕན་བྱས་ཏེ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་སྒོ་དབྱེ་རྒྱ་ཆེར་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ།

ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་དབྱེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱིའི་ཐབས་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང་སྒོ་དབྱེའི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྱུར་གྱིས་ས་བབ་ཀྱི་བཟང་ཆ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་ནེ་པ་ལ་དང་། རྒྱ་གར། འབྲུག་པ། འབར་མ་བཅས་དང་ཚོང་དོན་འགྲོ་འོང་དང་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཉེ་འཁོར་ཞིང་ཆེན་ལྗོངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་མཉམ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ནང་ཁུལ་གྱི་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་ལས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་སྒོ་མོ་དབྱེ་རྒྱ་ཆེར་འབྱེད་དང་མཉམ་ལས་གཉིས་ཕན་གྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་གཏོད་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་བདུན་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་སྒོ་མོ་འབྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་བགྲོད་ལམ་བསྐྲུན་རྒྱུ།

རང་འགུལ་ངང་དར་གོས་འགྲུལ་ལམ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤེལ་རྒྱུད་དང་“བྷང་ཀྲུང་ཧིན་འབར་བཞིའི་དཔལ་འབྱོར་ཁྱམས་རིང”ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་ཐོག“ཧེ་མ་ལ་ཡའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ཁུལ”བསྐྲུན་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་མཉམ་མཐུད་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་ཁྲོམ་རར་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ཐོག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་སྒོ་མོ་འབྱེད་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་བགྲོད་ལམ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་མོ་དབྱེ་བའི་ཁྲོད་རང་ལྗོངས་ཀྱི་འཐབ་ཇུས་གནས་བབ་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མཉམ་སྦྲེལ་མཉམ་མཐུད་བྱ་རྒྱུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

འགྲིམ་འགྲུལ་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་མཉམ་འབྲེལ་མཉམ་མཐུད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་འགག་རྩའི་བགྲོད་ལམ་དང་། འགག་རྩའི་སྦྲེལ་ཚིགས། འགག་རྩའི་ལས་གྲྭ་བཅས་ལ་དམ་འཛིན་བྱས་ཐོག ཆད་ལུས་ཐེབས་པའི་གཞུང་ལམ་དུམ་མཚམས་སྔོན་ལ་བཟོ་བ་དང་། བཅུར་འགག་ཐེབས་པའི་གཞུང་ལམ་དུམ་མཚམས་ཤར་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། འགག་སྒོའི་གཞུང་ལམ་དང་འགག་སྒོའི་ལྕགས་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཤར་སྐྱོད་ཐུབ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ནེ་པ་ལའི་མཁའ་འགྲུལ་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་བོད་ལྗོངས་མཁའ་འགྲུལ་ཀུང་སི་དང་ཧེ་མ་ལ་ཡའི་མཁའ་འགྲུལ་ཀུང་སིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཁའ་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཏོད་ནས་ནེ་པ་ལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ལ་མཁའ་ཐོག་ཁྱམས་རིང་འཛུགས་སྐྲུན་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ། འགག་སྒོའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་ཆ་རྐྱེན་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སྐྱིད་རོང་འགག་སྒོ་གཙོ་གནད་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། འགྲམ་འགག་སྒོ་སླར་གསོ་བསྐྱར་སྐྲུན། ལྷ་སའི་མཁའ་འགྲུལ་འགག་སྒོའི་བྱེད་ནུས་བརྟན་པོའི་ངང་མཐོར་གཏོང་། སྤུ་ཧྲེང་འགག་སྒོ་གོང་འཕེལ་མགྱོགས་པོ་བཅས་གཏོང་རྒྱུ། གྲོ་མོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་འགག་སྒོའི་སྒོ་མོ་དབྱེ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ། མཐའ་མཚམས་ཚོང་དོན་བགྲོད་ལམ་དང་མཐའ་མིའི་ཚོང་འགྲུལ་བྱེད་སའི་སྒྲིག་བཀོད་ལེགས་གཏོང་། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་དང་། ཤ་རིགས། སྲོག་ཆགས་གསོན་རིགས་སོགས་གནས་གཏན་འཁེལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་འཛུལ་བའི་འགག་སྒོ་འཛུགས་སྐྲུན་གང་མགྱོགས་བྱ་རྒྱུ། འགག་སྒོར་རྒྱལ་སྤྱིའི(རྒྱལ་མཚམས་གྲོལ་བ)ཟོག་འགྲུལ་གཏོད་རྒྱུ། ནུས་རྒྱུ་རྒྱལ་གྲོལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ལམ་ཐིག་གང་མགྱོགས་བསྣུར་བསྲིང་བྱ་རྒྱུ་དང་། ནེ་པ་ལ་དང་གློག་ཤུགས་དྲ་སྦྲེལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ཀྲུང་ནེའི་རྒྱལ་མཚམས་གྲོལ་བའི་འོད་འཁྲིད་ཚི་སྐུད་སོགས་འཕྲིན་གཏོང་མ་ལམ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་འཕྲིན་གཏོང་སྦྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཚད་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ། རྒྱལ་མཚམས་གྲོལ་སའི་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཆར་གཞི་འགོད་རྒྱུ་དང་ཚད་ལྡན་ལག་རྩལ་མཐུད་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་མཐོ་གསར་ལག་རྩལ་གྱི་ཁེ་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྲུང་གོ་འདི་ཉིད་ཚད་ལྡན་རྒྱལ་སྤྱི་ཅན་དུ་གྱུར་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་ལ་ཚན་རྩལ་དང་། སྒྲིག་ཆས། ལས་གྲྭ ཐོན་རྫས། དེ་བཞིན་ཞབས་ཞུ་ཕྱིར་སྐྱོད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས“ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི(བོད་ལྗོངས)ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས”གྲབས་འཛུགས་ཧུར་ཐག་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། ཉེ་འཁོར་ཞིང་ལྗོངས་དང་མཉམ་སྦྲེལ་མཉམ་མཐུད་བྱ་རྒྱུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ཉེ་འཁོར་ཞིང་ལྗོངས་དང་རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་མཉམ་ལས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ། ཤིན་ཅང་ནས་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བརྒྱུད་སྤུ་ཧྲེང་དང་སྐྱིད་རོང་བར་དང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ལྷ་ས་དང་གཞིས་རྩེའི་བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་བརྒྱུད་གྲོ་མོ་དང་སྐྱིད་རོང་བར། སི་ཁྲོན་དང་ཡུན་ནན་ནས་ཆབ་མདོ་དང་ཉིང་ཁྲི་བརྒྱུད་གྲོ་མོ་དང་སྐྱིད་རོང་བར་སོགས་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་ཕྱོགས་པའི་སྒོ་དབྱེའི་གཞུང་ལམ་གྱི་བགྲོད་ལམ་ཆེ་མོ་བསྐྲུན་རྒྱུ། ཁྲོན་བོད་བགྲོད་ལམ་ཆེ་མོ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྤྱིའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཁྲོན་བོད་ལྕགས་ལམ་དང་རིམ་མཐོའི་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་གང་མགྱོགས་བྱས་ཏེ་ཡུན་བོད་བགྲོད་ལམ་གསར་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ། མཚོ་བོད་གཞུང་ལམ་གྱི་སྤུས་རིམ་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཤིན་བོད་གཞུང་ལམ་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་འགན་སྲུང་བྱེད་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། མཚམས་འབྲེལ་གྲོང་ཁྱེར(ཀྲོའུ)དབར་གནམ་གྲུ་འཕུར་སྐྱོད་ཀྱི་མཁའ་ལམ་གཏོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་དོན་དང་རིག་གནས་མཉམ་ལས་སྤེལ་རེས་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།

དངོས་ཟོག་དང་ཞབས་ཞུ་ཚོང་དོན་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གསར་པ་འཛུགས་སྐྱོང་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཏེ་རང་བརྟེན་ཤེས་བྱའི་བདག་དབང་དང་རང་བརྟེན་གྲགས་རྟགས་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། འཛད་སྤྱོད་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་སྤུས་ལེགས་ཚོང་ཟོག་ནང་འདྲེན་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཕྱི་ཕྱོགས་ཚོང་དོན་གོང་འཕེལ་གྱི་དུས་བབ་གསར་པ་དང་འཚམ་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཚོང་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་སྒྱུར་རིམ་སྤོར་གྱི་དཔེ་སྟོན་རྟེན་གཞི་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མར་ཁ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་གཉེར་དྲ་རྒྱ་འཛུགས་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་ཚོང་དོན་གྱི་གཙོ་རྐང་ཁེ་ལས་ཁག་གཅིག་འཛུགས་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ནེ་པ་ལ་སོགས་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་རོགས་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ནང་ཞུགས་ཏེ་ལས་གྲྭ་གཉེར་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ངལ་ནུས་ཕྱིར་གཏོང་བྱ་རྒྱུ། དེ་བཞིན་དངུལ་རྩ་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་། དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་མ་འཇོག་མཉམ་ལས་བྱ་ཐབས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ནས་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་གཏོང་རྒྱུ། “རིག་གནས་ཕྱིར་སྐྱོད”འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས།“ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས”ཞེས་པའི་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཀྱི་གྲགས་རྟགས་མཚན་སྙན་གཏོད་རྒྱུ། རིམ་རིགས་ཁག་གི་སློབ་ཆེན་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པ། དམངས་ཁྲོད་རྩ་འཛུགས་བཅས་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རིག་གནས་དང་། སྒྱུ་རྩལ། ཆོས་ལུགས་སྤེལ་རེས་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་དང་བོད་རིག་པ་མཁས་ཅན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་བྱེད་པའི་ནང་ཧུར་ཐག་ཞུགས་རྒྱུའི་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རར་བསྐྱོད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ། ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་གནད་དོན་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱ་གར་སྲིད་གཞུང་དབར་ཉོ་ཚོང་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་གར་དང་སྐམ་ཐོག་ཏུ་ཉོ་ཚོང་བྱ་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ། རྒྱ་གར་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྐོར་བ་རྣམས་རྣ་ཐོས་ལ་བརྒྱུད་བོད་དུ་གནས་མཇལ་དུ་ཡོང་ལམ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། གནས་མཇལ་བར་སྟབས་བདེའི་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་ཐོག ཀྲུང་ཧིན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་བརྒྱད་པ། ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ལས་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ།

བོད་སྐྱོར་ལས་སྟེགས་དང་འབྲེལ་ཟམ་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་དང་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་གྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ཡག་པོ་སྤྱད་དེ་དཔལ་འབྱོར་བོད་སྐྱོར་དང་། སློབ་གསོའི་བོད་སྐྱོར། ལས་ཞུགས་བོད་སྐྱོར། ཚན་རྩལ་བོད་སྐྱོར། ལས་བྱེད་ཤེས་ལྡན་པའི་བོད་སྐྱོར་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་གསར་གཏོད་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་དང་མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ།

བོད་སྐྱོར་འཆར་འགོད་དང་མཛུབ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་གཞི་རིམ་ལ་འཕར་གཟིགས་དང་། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཕར་གཟིགས། དབུལ་ཕོངས་ས་ཁུལ་དུ་འཕར་གཟིགས། དམངས་འཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཕར་གཟིགས་བཅས་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་བོད་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་དང་མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ། ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་འཆར་འགོད་དང་བོད་སྐྱོར་ལས་བྱེད་པ་བརྗེ་རེས་འབྲེལ་མཐུད་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོ་དམ་བྱ་ཐབས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་རྣམ་གྲངས་འདེམས་སྒྲུག་བྱ་རྒྱུ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་མཉམ་དུ་ཞིབ་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་དང་། རྣམ་གྲངས་འཛུགས་སྐྲུན་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ་ས་གནས་འདི་གའི་སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་བོ་བྱ་རྒྱུ། རྣམ་གྲངས་སྐྲུན་རྗེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་བྱས་ནས་རྩིས་བཤེར་མངགས་བཅོལ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་སྤེལ་སྟངས་ལག་བསྟར་བྱས་ཐོག རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་རོགས་སྐྱོར་ཐོབ་མཁན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་འགན་དབང་མཉམ་ཁུར་གྱིས་མཉམ་དུ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལས་ཀའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཆགས་པ་བྱ་རྒྱུ། བོད་སྐྱོར་མ་དངུལ་ས་གནས་དེ་གའི་ནོར་སྲིད་འཆར་གཞིའི་ནང་བཅུག་ནས་གཅིག་གྱུར་དོ་དམ་དང་ཆེད་དངུལ་ཆེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། རིག་སྟོབས་ཐོག་ནས་བོད་སྐྱོར་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)གྱི་སློབ་ཆེན་དང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པའི་དབར་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཚན་རྩལ་ནང་འདྲེན་དང་། ཉམས་ལེན། གསར་གཏོད། བེད་སྤྱོད་བཅས་བྱ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་པའི་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཏོད་དེ་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)གྱིས་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཚན་པ་དང་། མཐོ་རིམ་སློབ་ཆེན། སློབ་གླིང་། ཐོན་ལས་སྡེ་གླིང་བཅས་སུ་རིག་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་ཁྲིད་སྟོན་བྱ་རྒྱུ། ཤེས་ལྡན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ལག་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོས་རྒྱུ་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་ཀྱིས་བོད་སྐྱོར་གྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ནང་འདྲེན་དང་། བེད་སྤྱོད། ངར་སྐུལ་བཅས་བྱ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཐོག ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་ཤེས་ལྡན་པའི་བོད་སྐྱོར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། སློབ་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཚོགས་སྒྲིག་དང་། མངག་བཀོད་རྣམ་པའི་བོད་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་བཏང་སྟེ“བརྒྱུད་རོགས་ཁྲིད་གསུམ”གྱི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས་ས་གནས་དེ་གའི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་རྐང་འཛིན་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང་ནང་སའི་གཙོ་གནད་སློབ་གྲྭ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང་ལས་བཟོ་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)དུ་སྤེལ་རེས་ལས་འཁུར་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཕུལ་བྱུང་གི་བོད་སྐྱོར་མི་སྣ་ཡུན་རིང་བོད་དུ་བསྡད་དེ་ལས་དོན་བསྒྲུབ་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། ཁྲོམ་ར་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ།

“ནང་དུ་གདན་འདྲེན”དང་“ཕྱིར་བསྐྱོད་རྒྱུ”ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱ་རྒྱུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཐོག དེ་བས་སྟབས་བསྟུན་གྱི་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་དེ་ཁ་གཏད་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)གྱི་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བའི་ཁེ་ལས་ནས་ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་དང་། རང་བྱུང་འཐུང་ཆུ། དེང་རབས་ཞིང་འབྲོག་ལས། ཚོང་དོན་འཁོར་རྒྱུག དྭངས་གཙང་ནུས་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་ལེགས་ཆའི་ཐོན་ལས་ལ་མ་རྩ་འཇོག་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གཏོང་རྒྱུ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ། བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)དང་ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་ལས་གཉེར་དོ་དམ་ལྟ་བ་ནང་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་ཁྱད་ལྡན་དགེ་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཐོན་རྫས་རིགས་བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན(གྲོང་ཁྱེར)གྱི་ཚོགས་འགྲེམས་ཆེ་མོ་དང་ཚོང་གཉེར་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་། མཚམས་སྦྱོར། བྲིན་ཚོང་བཅས་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ནང་སའི་ཁྲོམ་ར་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུར་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕན་མཉམ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རིགས་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ལ་ནང་སར་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཚོང་གཉེར། ཡུལ་སྐོར། གཏན་སྡོད་བཅས་བྱེད་པར་བསྐྱོད་རྒྱུའི་སྐུལ་ལྕག་གཏོང་རྒྱུ

ཆེད་སྒྲོམ20པ། “སྲུང་བཅད་གསུམ་དང་ཁུལ་ལྔའི”འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་འཐབ་ཇུས་ཁྱབ་བཀོད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་རི་མོ།བོད་ནུབ་བྱང་གི་བྱང་ཐང་ས་མཐོའི་ཐང་རྒོད་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་བཅད་ཁུལ།

04གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས།

རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ལྷ་ཀླུ་འདམ་རའི་དུས་ཁག་གསུམ་པའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ་དང་། བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཆུས་ཀྱི་མྱང་ཆུའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས་དང་། བདེ་ཆེན་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་གི་གཤེར་ས། གདོང་དཀར་ཤང་གི་གཤེར་ས། རྣམ་གླིང་རྫོང་མཁར་རྩེ་ཤང་གི་གཤེར་ས། རྣམ་གླིང་རྫོང་མང་ར་ཤང་གི་གཤེར་ས། རྒྱ་ཚ་རྫོང་ལྷ་མོ་བླ་མཚོའི་གཤེར་ས། མཚོ་སྨད་རྫོང་གྲི་གུ་མཚོའི་གཤེར་ས། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་གཤེར་ས། ཆུ་གསུམ་རྫོང་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས། འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་འཕྱོངས་འགོའི་གཤེར་ས། སྣང་རྫོང་ལ་ཐོག་གཤེར་ས། སྤོ་མེས་རྫོང་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས། ནག་ཆུ་རྫོང་ཧམ་མཚོའི་གཤེར་ས། སྙན་རོང་རྫོང་གྲོང་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས་སོགས་གལ་ཆེའི་འབྱུང་ཁམས་ཞབས་ཞུའི་བྱེད་ནུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡོད་པ་དང་མིའི་གནོད་འཚེ་ཆེ་ཙམ་ཕོག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི།

05ཉང་ཆུ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ལས་གཞི།

ཉང་ཆུ་གཙང་པོའི་ཆུ་རགས་དང་། ཞིང་ཆུ་འདྲེན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན། དེ་བཞིན་ས་ཆུ་ཤོར་བ་བཅོས་སྐྱོང་གང་མགྱོགས་བྱ་རྒྱུ་དང་། མཚེའུ་ཁག7བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་ས་ཚིགས་ཁག3འཛུགས་རྒྱུ།

06 ས་མཐོའི་གཙང་པོ་དང་མཚེའུ་ཡི་འབྱུང་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྱོང་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ།

རྩྭ་དང་རྩི་ཤིང་བཏབ་ནས་ས་མཐོའི་གཙང་པོ་དང་འཚེའུ་ཡི་འབྱུང་ཁམས་བསྐྱར་གསོ་དང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ།

07རྨོ་སྐྱུར་ནགས་བཟོའི་ལས་གཞི།

གཞི་རྩའི་བཟའ་འབྲུའི་དམིགས་ཞིང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། རི་རྒོད་དང་ས་སྟོང་ནགས་བཟོ་བྱ་རྒྱུ། རི་རྒྱ་བསྡམས་ནས་ནགས་བཟོ་བྱ་རྒྱུ།

02 ས་ཆ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ།ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

 རྨོ་ཞིང་བཟུང་སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོང་གསབ་སྤྲོད་པའི་དོ་སྙོམས་ལམ་ལུགས་དང་སྲུང་སྐྱོང་གི་སྐྱོང་གསབ་སྤྲོད་ལམ་འཐུས་ཚང་བཟོ་རྒྱུ་དང་། རྨོ་འདེབས་རིམ་ཕྲལ་བསྐྱར་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཡུན་རིང་གི་གཞི་རྩའི་ཞིང་ཁ་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་པ་དང་སྲུང་སྐྱོང་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ། ས་ཆ་མཁོ་སྤྲོད་སྲིད་ཇུས་དང་ཁྲོམ་རའི་ཞུགས་འཐུས་ཚད་གཞི་ནན་པོ་དང་ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱིའི་འཆར་འགོད་ནན་པོ་བཟོས་ཏེ། བེད་མེད་དུ་སྐྱུར་ཞིང་སྤྱོད་མཁོ་ཆུང་བའི་ས་ཆའི་ཕན་འབྲས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

03གཏེར་ཁ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ།

གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་གདེང་འཇོག་དང་གསར་སྤེལ་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཚད་གཞི་འཐུས་ཚང་བཟོས་ནས། “ཕྱོད་གསུམ”སྲོག་ཤིང་དུ་བྱས་པའི་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་ཞིབ་ལས་བེད་སྤྱོད་ཚད་གཞིའི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་དཔེ་མཚོན་རྟེན་གཞི་དང་འབྱུང་འཕྲོད་གཏེར་ལས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་དཔེ་མཚོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ལེའུ་ཉེར་དགུ་པ། སྒོ་དབྱེའི་ལས་སྟེགས་བསྐྲུན་རྒྱུར་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ།

“བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”འཛིན་ཐབས་གལ་ཆེན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་མོ་དབྱེ་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་ཆེན་མོ་སྐྲུན་རྒྱུ་དང་། དེའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་སྟེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་དབྱེའི་སྲིད་ཇུས་སྔར་བས་ལག་བསྟར་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་མོ་དབྱེ་བའི་ཆུ་ཚད་ཟམ་མི་ཆད་པར་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། “བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བག་ཆགས་འཇོག་ཤུགས་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ།

ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཡུལ་སྐོར་དང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲེམས་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་འགྲེམས་ཚོགས་ཆེ་མོའི་ནང་དོན་གཏོད་རྒྱུ་དང་། ཚོང་ཟོག་འགྲེམས་སྟོན་དང་། མ་འཇོག་འཕྲད་མོལ། ལག་རྩལ་མཉམ་ལས། རིག་གནས་སྤེལ་རེས་སོགས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་ནུས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་ཐོག ལས་རྣམ་མཉམ་འདྲེས་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་དང་། བཟའ་བཏུང་། གནས་སྡོད། སྤྲོ་གསེང་། དངུལ་རྩ་སོགས་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ། དྲ་སྦྲེལ་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱད་དེ་རྒྱལ་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་དང་མཉམ་ལས་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་དྲ་ཐོག་དང་དྲ་མེད་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས“དྲ་རྒྱའི་བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”བཟོ་དགོས། “བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”དང་། ཞོ་སྟོན། ཇོ་མོ་གླང་མའི་རིག་གནས་དུས་ཆེན། ཡར་ཀླུང་རིག་གནས་དུས་ཆེན་སོགས་ལྗོངས་ནང་ཁུལ་གྱི་དུས་སྟོན་བྱེད་སྒོའི་རིགས་ཁག་འབྲེལ་མཐུད་ནུས་ལྡན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ནང་དོན་འགྲེམས་སྟོན་དང་མི་གཡང་བསྡུ་འགུགས་སོགས་ཀྱི་ཐད་མཉམ་ཤུགས་ཆགས་པ་བྱ་རྒྱུ། མཐའ་འཁོར་ཞིང་ལྗོངས་དང་མཉམ་ལས་བྱ་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཐོག ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་འགྲེམས་ཚོགས་ནང་ཞུགས་རྒྱུར་འདྲེན་འགུགས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས“བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བག་ཆགས་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི“བོད་ཅེས་ཡིག་མགོར་འཁོད་པའི”གྲགས་རྟགས་འགྲེམས་སྟོན་གྱི་ལས་སྟེགས་ཤིག་ཏུ་བསྐྲུན་རྒྱུ། བོད་སྐྱོར་ཞིང་ཆེན་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ཐོག རྒྱལ་ནང་གི་ཕུལ་བྱུང་ཁེ་ལས་འགྲེམས་སྟོན་དུ་ཞུགས་པའམ་ཡང་ན་རྣམ་གྲངས་མ་འཇོག་ཐད་ངོ་འཕྲད་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུར་འདྲེན་འགུགས་བྱས་ཏེ“བོད་ལྗོངས་འགྲེམས་ཚོགས”དེ་བཞིན་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་རྒྱལ་ནང་གི་ཕུལ་བྱུང་ཐོན་རྫས་དང་སྔོན་ཐོན་ལག་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་པའི་ལས་སྟེགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱ་རྒྱུ། ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་གླེང་སྟེགས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སྨན་རྫས་གླེང་སྟེགས་མཉམ་དུ་སྤེལ་ཐོག ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་དང་ནེ་པ་ལའི་ཚོང་དོན་ངོ་འཕྲད་གྲོས་མོལ་ཚོགས་འདུ་དང་ནེ་པ་ལའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་དོན་འགྲེམས་ཚོགས་སོགས་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་དོན་འགྲེམས་སྟོན་ངོ་འཕྲད་ཚོགས་འདུ་དང་འབྲེལ་མཐུད་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྩ་འཛུགས་ལས་ཁུངས་དེ་བས་མང་བ་ཞུགས་རྒྱུར་བསྡུ་འགུགས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བག་ཆགས་འཇོག་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་ཁུལ་ཁོངས་སུ་སྐུལ་ཁྲིད་བྱེད་ནུས་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་འགྲེམས་ཚོགས་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ལས་སྟེགས་ཤིག་རིམ་བཞིན་བསྐྲུན་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་དབྱེའི་སྲིད་ཇུས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།

བོད་སྐྱོད་ཆོག་མཆན་ཡི་གེ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་གནམ་ཐང་ནས་ཐོན་དུས་རྒྱལ་གྲོལ་མཆན་འགོད་མི་དགོས་པ་དང་། གནམ་ཐང་དུ་བབས་རྗེས་ཐོངས་མཆན་ལག་ཁྱེར་དགོས་པའམ་ཡང་ན་ཐོངས་མཆན་མི་དགོས་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། རྒྱལ་ནང་གི་སྤྱི་དམངས་མཐའ་མཚམས་ཁུལ་དུ་སྐྱོད་རྒྱུའི་འགྲོ་ལུགས་སྟབས་བདེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། གློག་རྡུལ་འགག་སྒོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་གཏོང་ནང་འདྲེན་ཚོང་དོན་སྟབས་བདེ་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ཐོག“སྙན་སེང་ཐེངས་གཅིག་ལ་དཔྱད་བཤེར(བརྟག་བཤེར་དང་ནད་ཡམས་བརྟག་ཞིབ)ཐེངས་གཅིག་དང་། ཐོངས་སྒྲོལ་ཐེངས་གཅིག་བྱ་རྒྱུའི”འགག་བཤེར་མཉམ་ལས་འགག་སྒྲོལ་བྱེད་སྟངས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུ། སྟབས་བསྟུན་བྱེད་སྟངས་སྤྱད་ནས་བཀག་རྒྱ་གསལ་ཐོའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་རྒྱལ་ཕྱིའི་མ་རྩ་འཇུག་འཁྲོལ་ཁྱབ་ཁོངས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་གཏོང་རྒྱུ། མཐའ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་དབར་དངུལ་རྩ་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱལ་གྲོལ་མི་དམངས་ཤོག་སྒོར་གྱི་དུས་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། འགག་སྒོའི་མི་སྒེར་གྱི་རང་དངུལ་དང་ཕྱི་དངུལ་བརྗེས་རེས་དམིགས་འཁྲོལ་ཆོག་པའི་དམིགས་བཙུགས་ཚན་པ་འཇུག་འཁྲོལ་གྱི་སྒོ་ཐེམ་དམའ་རུ་གཏོང་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག ཨ་སྒོར་དང་། ནེ་སྒོར། རུ་པི་སོགས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྱུབ་རྒྱུ། ལྷ་ས་དང་གཞིས་རྩེར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཁྲལ་མེད་ས་ཁུལ་འཛུགས་རྒྱུའི་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། སྐྱིད་གྲོང་དུ་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་མཉམ་ལས་ཁུལ་གང་མགྱོགས་བསྐྲུན་རྒྱུ། ཕྱི་སྡོད་གཞུང་ཚབ་ཁང་དང་སྤེལ་རེས་མཉམ་ལས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་མ་དངུལ་འཇོག་པའི་བློ་འདྲི་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་བློ་འདྲི་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ།ལེ་ཚན་བརྒྱད་པ། སྲུང་བཅད་བརྟན་པོ་བཙུགས་ནས་ཐཱན་ཉུང་འབྱུང་འཕྲོད་རྒྱུན་མཐུད་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ།སྲུང་སྐྱོང་དང་གོང་འཕེལ་གལ་ཆེ་མཉམ་འཛིན་དང་། སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་དང་འབྱུང་ཁམས་སླར་གསོ་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ས་མཐོའི་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་བཅད་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། འབྱུང་འཕྲོད་ཀྱི་གོང་འཕེལ་གཏོང་སྟངས་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་ངང་གོང་འཕེལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ཐོག་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་བཟང་པོ་འགན་ལེན་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་འགན་སྲུང་བྱ་རྒྱུ།

ལེའུ་སུམ་ཅུ་པ། རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་མ་ལག་སྲུང་སྐྱོང་དང་སླར་གསོ་བྱ་རྒྱུ།

སྲུང་སྐྱོང་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྲུང་བཅད་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་གང་མགྱོགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་ནགས་ཚལ་དང་། ཐང་རྒོད། རྩྭ་ཐང་། གཙང་ཆུ་དང་མཚེའུ། གཤེར་ས་སོགས་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་བྱས་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། “སྲུང་བཅད་གསུམ་དང་ཁུལ་ལྔ”གཙོ་རྐང་དུ་བྱས་པའི་འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་བསྐྲུན་རྒྱུ།

གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་གྱི་འཐབ་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། ས་གནས་དང་རྫོང་གི་གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་ལྟར་གནས་གཏན་འཁེལ་བཟོ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་བཏང་ནས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་གཙོ་གནད་གཏན་འཁེལ་བཟོ་རྒྱུ། གཙོ་གནད་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། གཙོ་གནད་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་ཀྱི་ཐོན་ལས་འཛུལ་འཐུས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་གསལ་ཐོའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་དང་། ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང་ལུགས་མཐུན་ངང་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་གིས་ཐེག་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་ལས་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས“སྲུང་བཅད་གསུམ་དང་ཁུལ་ལྔ”14གཙོ་བོའི་འདེགས་སྐྱོར་དུ་བྱས་པའི་འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྲུང་བཅད་བསྐྲུན་རྒྱུ། ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་གཙོ་བོ་ཐོན་ཁུལ་དང་གཙོ་གནད་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གཙོ་ནུས་ཐོན་ཁུལ་གྱི་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་སྲིད་ཇུས་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། རྫོང་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་ཏེ། བར་སྟོང་འཆར་འགོད་དང་། སྤྱོད་སྒོ་སྟངས་འཛིན། འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ལས་གནས་ལས་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་རྩིས་བཤེར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ལས་ཕྱོད་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་བར་སྟོང་བཅོས་སྐྱོང་མ་ལག་འཛུགས་རྒྱུ། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ངང་ཞིང་ལས་སྤེལ་གཞི་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་བར་སྟོང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དམར་ཐིག་གཏན་འཁེལ་བྱ་རྒྱུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་དང་། དཔལ་འབྱོར་ཁྱབ་ཚུལ། ཁུལ་ཁོངས་གོང་འཕེལ་བཅས་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་བཟོ་རྒྱུ། ལྷོ་ཁ་དང་། ཉིང་ཁྲི། གཞིས་རྩེ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་འབྱུང་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་སྔོན་སྤེལ་དཔེ་མཚོན་ཁུལ་འཛུགས་རྒྱུ། འབྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ཚད་ལྡན་བཟོ་རྒྱུ་དང་། གནས་ཡུལ་འབྲེལ་བ། དོ་སྙོམས་རང་བཞིན་ཆེ་བ། སྲུང་སྐྱོང་བྱ་ཡུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པའི་གསར་སྤེལ་བཀག་སྡོམ་ཁུལ་ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་ཕྱོད་ཆེའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ།

གཅུན་འདོམས་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་ཚད་དོ་དམ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ནས་ནུས་ཁུངས་དང་། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཟད་གྲོན། འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཆ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་དང་ཤུགས་ཚད་གཉིས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་རྒྱུ། དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་ནུས་རྒྱུ་བསྲི་ཚགས་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཆུ་དང་། རྒྱུ་ཆ། ས་ཆ། གཏེར་ཁ་བཅས་གྲོན་ཆུང་བསྲི་ཚགས་བྱ་རྒྱུའི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་ཤུགས་ཆེ་བཏང་ནས་ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་ཐོག བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚད་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཆེས་ནན་ཤོས་ཀྱི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་བཟོས་ནས་ཆུ་གྲོན་ཆུང་གི་ཞིང་ལས་གོང་འཕེལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུར་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་བསྐྲུན་རྒྱུ། རྨོ་ཞིང་གི་དམར་ཐིག་དང་གཞི་རྩའི་རྩྭ་རའི་སྲུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ། ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་འཆར་འགོད་ལ་ལྟ་སྡོམ་དང་། ཁྲོམ་ར་སྙོམ་སྒྲིག ཚད་གཞི་ཚོད་འཛིན། འབྱུང་འཕྲོད་གཏེར་ལས་གོང་འཕེལ་དང་། འབྱུང་འཕྲོད་གཏེར་འདོན་གང་མགྱོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ། དཔྱད་ཞིབ་ལྟ་སྡོམ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ས་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཐད་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ། གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ཕྱོད་ཆེའི་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་སྟེ་གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་སྔོག་འདོན་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ཚད་དང་། གཏེར་སྒྲུག་བསྡུ་ཚད། ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཚད་བཅས་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཐོན་ཁུངས་སྤྱོད་དབང་དང་། ཆུ་སྤྱོད་དབང་། སྦགས་བཙོག་གཙང་གསིང་དབང་ཆ་བཅས་བགོ་འགྲེམས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་གསུམ་པ། རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆ་སྔོ་ལྗང་དུ་སྒྱུར་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།

རང་བྱུང་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་མུ་མཐུད་སྐྱས་སྤོས་རྩྭ་གསོ་དང་། རྩྭ་འདེབས་པ། རྩྭ་ཐང་གི་ཨ་བྲ་དང་འབུ་སྐྱོན། རྩྭ་ངན་བཅས་འགོག་བཅོས་བྱ་རྒྱུ། རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་དང་གཙོ་གནད་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་དང་གཙོ་གནད་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ་ཚོང་ཟོག་རང་བཞིན་གྱི་ཤིང་གཅོད་མཚམས་བཞག་ཏེ་རང་བྱུང་ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་བདག་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁེབས་པ་བྱ་རྒྱུ། རྨོ་སྐྱུར་ནགས་བཟོ་བྱེད་ཐེངས་གསར་པ་ལག་བསྟར་དང་། “གཙང་པོ་གཉིས་དང་ཆུ་བོ་བཞི”རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་ནགས་བཟོ་སྔོ་ལྗང་ལས་གཞི་གང་མགྱོགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། ས་ཆུ་སྲུང་འཛིན་ནགས་ཚལ་དང་། ཆུ་འཁྱིལ་གསོག་ནགས་ཚལ། ཆུ་རགས་ནགས་ཚལ་བཅས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་སྔོ་ལྗང་སྲུང་བཅད་བསྐྲུན་རྒྱུ། ནགས་ཚལ་ཐོན་ཁུངས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་སྲོལ་སྒྱུར་བཅོས་གཏིང་ཟབ་བྱས་ནས། གཞུང་ཁོངས་ནགས་ཚལ་སྒྱུར་བཅོས་ཏན་ཏིག་བྱ་རྒྱུ་དང་། ཕྱོགས་ཁག་གི་མ་དངུལ་ཤིང་འཛུགས་ནགས་བཟོའི་ཐོག་གཏོང་རྒྱུར་སྣེ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ། དམངས་ཡོངས་ཀྱི་འོས་འགན་ཤིང་འཛུགས་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ནས་སྔོ་ལྗང་ལས་ཁུངས་དང་། སྔོ་ལྗང་སློབ་གྲྭ། སྔོ་ལྗང་སྒོ་ར། སྔོ་ལྗང་ཞིང་ཁྱིམ་བཅས་གཏོད་རྒྱུ།

ས་བཅད་བཞི་པ། ཆུའི་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།

གཙང་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་ཁུལ་དང་། གཙོ་གནད་ས་མཐོའི་མཚེའུ་དང་ཆུ་རྩ་གསོག་ཁུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། “གཙང་པོ་གཅིག་དང་ཆུ་བོ་བཞི”རྒྱུག་ཁུལ་དང་བོད་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི“ཆུ་བོ་གསུམ”རྒྱུག་ཁུལ། ཡིད་འོང་མཚོ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། གཙང་ཆུ་དང་མཚེའུ་ཡི་ཆུ་ཁུངས་མ་ལག་ཆ་ཚང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཀྱིས་འབྱུང་ཁམས་ནུས་པ་སླར་གསོ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། བེད་མེད་དུ་སྐྱུར་བའི་གཏེར་ཁ་དང་། ས་སྦོལ་རྩྭ་ར། གཤེར་ས་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་སླར་གསོ་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཆ་བྱེ་འགྱུར་དང་། བོད་ནུབ་བྱང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཐང་རྒོད་དུ་འགྱུར་བ། བོད་ཤར་ལྷོའི་ས་ཆུ་ཤོར་བ་བཅས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་ཆུ་ཕྲན་རྒྱུག་ཁུལ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ། ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཆུ་སྲུང་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ།

ས་བཅད་ལྔ་པ། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ།

སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་དང་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས་གལ་ཆེའི་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་ལྟ་འདོམས་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ། སྟོངས་ཉེར་ཡོད་པའི་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་མྱུར་སྐྱོབ་རང་བཞིན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་དང་། གཙོ་གནད་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་ཁྱུ་ཆུང་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་རྒྱུའི་མཛོད་དང་སྲོག་སྐྱོབ་རྒྱུད་འཕེལ་ལྟེ་གནས་བཙུགས་ཏེ། ལྟ་ཞིབ་ཚོད་སྐོར་དང་ཉེན་ཟོན་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་རིགས་རྒྱུད་ཐོན་ཁུངས་སྟོངས་འགྲོ་བ་དང་ཕྱིའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་བཙན་གནོད་བྱེད་པར་སྔོན་འགོག་ནན་པོ་བྱས་ཐོག་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པའི་རྩ་ཆེའི་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་དང་། དེའི་ཐོན་རྫས་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་ཉོ་འཚོང་བྱེད་པར་རྡུང་རྡེག་ཚ་ནན་གཏོང་རྒྱུ།

ས་བཅད་དྲུག་པ། འབྱུང་ཁམས་ཕྱོགས་བསྡུས་སྐྱོང་གསབ་ལམ་སྲོལ་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ།

ནགས་ཚལ་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཕན་འབྲས་སྐྱོང་གསབ་དང་རྩྭ་ཐང་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་སྐྱོང་གསབ་ལམ་སྲོལ་དོན་འཁྱོལ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་ནས་འབྱུང་ཁམས་སྐྱོང་གསབ(ཁ་གསབ)ཀྱི་ཚད་གཞི་སྤར་རྒྱུ། ཚོད་ལྟའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་གཤེར་སའི་འབྱུང་ཁམས་ཕན་འབྲས་ཀྱི་ཁ་གསབ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་རྒྱུ་དང་། གཤེར་ས་སྲུང་སྐྱོང་གི་བྱ་དགའ་དང་། ཆུའི་འབྱུང་ཁམས་སྐྱོང་གསབ་ལམ་སྲོལ་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་རྒྱུ། དེ་བས་མང་བའི་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིམ་པའི་གསར་སྤེལ་བཀག་སྡོམ་ཁུལ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་འབྱུང་ཁམས་བྱེད་ནུས་ཁུལ་གྱི་ཀྲུང་དབྱང་ནོར་སྲིད་ནས་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་བྱེད་ཁོངས་སུ་འཇུག་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། གསར་སྤེལ་བཀག་སྡོམ་ཁུལ་དང་། གཙོ་གནད་འབྱུང་ཁམས་བྱེད་ནུས་ཁུལ་གྱི་ཐད་ལྗོངས་ནོར་སྲིད་ནས་མ་དངུལ་སྒྱུར་སྤྲོད་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་རིན་པ་སྤྲོད་པ་དང་། ཁོར་ཡུག་སྦགས་བཙོག་བཟོས་པར་རིན་པ་སྤྲོད་པ། འབྱུང་ཁམས་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་བར་རིན་པ་སྤྲོད་པ་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། གུན་གསབ་སྤྲོད་པའི་གཙོ་འགན་འཁུར་མཁན་ཁ་གསལ་བཟོ་བ་དང་། གཏེར་ཁའི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་དང་འབྱུང་ཁམས་བསྐྱར་གསོའི་འགན་འཁྲིའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་བཙུགས་ནས་འབའ་དངུལ་འཇོག་ལམ་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ། ཐོན་ཁུངས་རྣམ་པའི་ཁེ་ལས་རྒྱུན་མཐུད་ངང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུའི་གྲབས་དངུལ་འཇོག་ལམ་ཁྱབ་སྤེལ་བཏང་ནས། གཏེར་ཁུལ་གྱི་ས་གཤིས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱར་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་དང་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ས་ཞིང་བསྐྱར་སྦོལ་བྱ་རྒྱུ།ལེའུ་སོ་གཅིག་པ། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།ཁོར་ཡུག་གི་སྤུས་ཚད་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་ལྟེ་བར་བྱས་ནས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ནན་ཤོས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྲིད་གཞུང་དང་། ཁེ་ལས། སྤྱི་དམངས་བཅས་ཐུན་མོང་ཐོག་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ལྟ་སྐུལ་དང་བཅོས་སྐྱོང་གི་མ་ལག་ཅིག་གྲུབ་པ་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་དང་པོ། སྦགས་བཙོག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ།

རླུང་ཁམས་ཆེ་མོ་དང་ས་ཆུ་བཅས་གསུམ་གྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་གཏིང་ཟབ་བྱ་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་གད་སྙིགས་གཙང་གསིང་སྒྲིག་བཀོད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། གཙོ་གནད་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་སྙིགས་གཙང་གསིང་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད་བརྟན་པོའི་ངང་འཁོར་རྒྱུག་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ། གཏན་འཇགས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་ཡོ་ཁུངས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཁེ་ལས་ཀྱི་བཙོག་འབུད་ཆོག་འཐུས་ལམ་ལུགས་འཛུགས་རྒྱུ། བཟོ་ལས་སྦགས་བཙོག་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་གཙང་སེལ་ཚད་མཐུན་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། ཟེར་འགྱེད་ཁོར་ཡུག་ལ་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་འཕྲོ་ཁུངས་དང་འཕྲོ་ཐིག་གི་སྒྲིག་ཆས་ལ་ལྟ་སྡོམ་ཡག་པོ་བྱ་རྒྱུ།

ས་བཅད་གཉིས་པ། ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་རྒྱུ།

འཐུང་ཆུའི་ཆུ་རྩ་དང་། གལ་ཆེའི་ཡུལ་སྐོར་གནས་ལྗོངས། འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་རྒྱུད་གཙོ་བོ་བཅས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་རྒྱུ། གཙང་ཆུ་དང་མཚོ་མཚེའུ་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་ནས་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་མ་ལག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཡོད་པའི་གསར་སྦོལ་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཆུ་ངོགས་དང་། གཤེར་ས། ནགས་ཚལ། བྱེ་ས། རྩྭ་ར་བཅས་ཧམ་བཟུང་གིས་ཞིང་ལས་གསར་སྤེལ་བྱེད་རིགས་ནན་འགོག་བྱ་རྒྱུ། ཞིང་ལས་ཀྱི་སྦགས་བཙོག་འགོག་བཅོས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་ས་ཞིང་གི་སྦགས་བཙོག་བཅོས་སྐྱོང་དང་བསྐྱར་གསོའི་དཔེ་མཚོན་ཚོད་ལྟ་སྤེལ་རྒྱུ།

ཆེད་སྒྲོམ་22པ། འབྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་བསྐྱར་གསོའི་གཙོ་གནད་རྣམ་གྲངས།  

01 འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལས་གཞི།

རང་བྱུང་རྩྭ་ར་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་། ནགས་ཚལ་མེ་ཟོན་དང་དེའི་གནོད་ལྡན་སྐྱེ་དངོས་འགོག་བཅོས་བྱ་རྒྱུ། བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དང་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ། གཙོ་གནད་གཤེར་ས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནུས་ཁུངས་ཀྱིས་ཚབ་བྱེད་པ། འགོག་སྲུང་ནགས་གླིང་གི་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། རྩྭ་འདེབས་དང་རང་བྱུང་རྩྭ་རའི་སྤུས་ཀ་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ། བྱེ་སྐྱོན་འགོག་བཅོས་བྱ་རྒྱུ། ས་ཆུ་ཤོར་བ་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ། འབྱུང་ཁམས་བདེ་འཇགས་སྲུང་བཅད་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཁག10ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ།

02 “གཙང་པོ་གཉིས་དང་ཆུ་བོ་བཞི”རྒྱུག་ཁུལ་གྱི་ཤིང་འཛུགས་ནགས་བཟོའི་ལས་གཞི།

རྫོང་(ཆུད)ཁག་48ལ་རྩྭ་འདེབས་དང་། རི་རྒྱ་བསྡམས་ནས་ནགས་གསོ། ཞིང་ནང་ནགས་ར། ལམ་རྒྱུད་སྔོ་ལྗང་། གྲོང་སྐོར་ནགས་ཚལ། གྲོང་གསེབ་སྔོ་ལྗང་། ནུས་ཆོད་ཞན་པའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤུས་ཚད་ལེགས་གཏོང་བསྒྱུར་བཀོད། ཤིང་སོན་རྟེན་གཞི་བཅས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་དང་དེ་བསྟུན་ཆུ་བེད་སྒྲིག་ཆས་བཟོ་རྒྱུ།

03 འབྱུང་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་སྔོན་སྤེལ་དཔེ་མཚོན་ཁུལ་འཛུགས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ།

འབྱུང་ཁམས་ཤེས་དཔལ་ལྡན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྟངས་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་འབྱུང་འཕྲོད་ཅན་དུ་གང་མགྱོགས་སྒྱུར་བཅོས་དང་། འབྱུང་ཁམས་ཤེས་དཔལ་གྱི་གཙོ་རྒྱུན་རིན་ཐང་ལྟ་བ་འཛུགས་སྤེལ་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འབྱུང་ཁམས་བྱེད་ནུས་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ།

ཆེད་སྒྲོམ་21པ། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་དོ་དམ་བྱ་རྒྱུ།  

01 ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ།

ཞིང་ལས་ཐད་ཀྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་གྲོན་ཆུང་ངང་ཆུ་གཏོང་བའི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཞིང་ཆུ་གཏོང་བའི་ཚད་འཇལ་སྒྲིག་ཆས་ཚགས་ཚུད་བཟོ་རྒྱུ། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་སྟེ། སྤྱི་པའི་ཨར་སྐྲུན་དང་གྲོང་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ཆུ་གྲོན་ཆུང་ཡོ་བྱད་འདེམས་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཁྱབ་གདལ་གཏོང་རྒྱུ། རྒྱུ་སྤུས་རྗེས་ལུས་ཅན་གྱི་ཆུ་འདོན་སྦུག་དྲ་གསར་སྒྱུར་ལེགས་བཅོས་བྱ་རྒྱུ། བཀག་སིམ་གསོག་སྤྱོད་འབུད་ལྔ་བཅས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆར་ཆུ་བསྡུ་གསོག་བེད་སྤྱོད་སྒྲིག་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ། བཟོ་ལས་ཐད་ཀྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་བྱ་རྒྱུ་དམ་འཛིན་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཆུ་གྲོན་ཆུང་ལག་རྩལ་བསྒྱུར་བཀོད་དང་ཆུ་སྙིགས་གཙང་གསིང་བསྐྱར་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ།མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཆ་ཐང་རྒོད་སྔོན་འགོག་ཁུལ།ཆབ་མདོ་ས་གནས་ཀྱི་བྱང་ངོས་ཆུ་བོའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཁུངས་འཁྱིལ་གསོག་ཁུལ།ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་བཅད་ཁུལ།ཧི་མ་ལ་ཡའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་བཅད་ཁུལ།ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་ཆུ་ཁུངས་འཁྱིལ་གསོག་དང་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ།བོད་ཤར་ལྷོའི་ས་མཐོའི་མཐའ་མཚམས་ནགས་ཚལ་འབྱུང་ཁམས་སྲུང་བཅད་ཁུལ།

རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཀླུ་མོ་མཚོ།

དཔྱད་མཆན 0 ཡོད།